Scroll to top

Top

Geen reacties

Zelfrijdende auto's als moordenaar?

Gepost op 01/12/2015
Zelfrijdende auto’s als moordenaar?

Elke week is er wel minstens 1 nieuwsbericht rond een of ander automerk dat begint met het proefrijden van hun zelfrijdende auto’s. Met de komst van Tesla’s AutoPilot lijkt het nu mogelijk om via een eenvoudige software-update intelligentie toe te voegen aan een wagen. De ene dag parkeer je nog op de ouderwetse manier, de volgende dag parkeert de wagen zichzelf. De technologie lijkt dan ook sneller en sneller klaar te zijn voor de consument. Er zijn echter nog een aantal ethische dilemma’s die de zelfrijdende auto in de weg staan.

De zelfrijdende auto in een dilemma

Snufjes zoals adaptieve cruise control, automatisch parallel parkeren en automatisch inhalen op snelwegen zorgen ervoor dat heel wat analysten en visionairs voorspellen dat we in 2020 toch met een percentage aan zelfrijdende auto’s op onze wegen zitten. Zelfrijdende auto’s communiceren onderling en letten, in tegenstelling tot mensen, altijd op, dus ze zouden moeten zorgen voor een vlotter, veiliger en milieuvriendelijker wegverkeer. De laatste jaren werden er grote stappen gezet voor alle algoritmes die nodig zijn voor een zelfrijdende auto. Met Deep Learning aangevuld met een arsenaal aan sensoren kunnen computers voor het eerst daadwerkelijk observeren wat er rond hen gebeurd. Maar kunnen zelfrijdende auto’s alle ongevallen vermijden?

Het antwoord is helaas neen. Je kan scenario’s genoeg bedenken waarbij de wagen een ongeval niet kan vermijden en in een ethisch dilemma komt. Stel even: het is 2020 en jij bent de trotse eigenaar van een zelfrijdende wagen. Op een dag rijd je samen met je collega, of beter gezegd laten jullie je rijden, naar jullie werkplaats. Plots komt een fietser te vallen op de rijweg en het is onmogelijk om veilig uit te wijken. De wagen moet een keuze maken. Optie 1 is dat de wagen een poging onderneemt om te remmen, maar raakt hierbij de fietser. De computer is immers beter dan mensen in het berekenen van een remafstand. Optie 2 is dat de wagen uitwijkt naar links, maar dan kom je in een frontale collisie met de vrachtwagen op het andere baanvak. Optie 3 is dat de wagen uitwijkt naar rechts, maar dan knalt de wagen een muur in.

Dergelijke dilemma’s zijn een bron van zorgen voor autobouwers (en een bron voor inspiratie voor filosofen). Een veelvoorkomende denkpiste is om het aantal verloren levens te beperken. Bij optie 1 is er een enkel mogelijk slachtoffer, namelijk de fietser. Bij optie 2 riskeer je niet alleen het leven van de inzittenden, maar ook van de vrachtwagenchauffeur. Bij optie 3 ten slotte riskeert de wagen enkel het leven van de inzittenden. Dit lijkt ethisch de beste optie, maar is het wel mogelijk om een computer dit in een paar milliseconden te laten inschatten? Bovendien kan dit de verkoop van zelfrijdende auto’s tegenhouden: wie wil er immers een auto kopen die mogelijk op een dag de keuze maakt om de eigenaar te laten omkomen in een zwaar ongeval? En als er minder zelfrijdende auto’s zijn eindigen we al snel terug met het “ouderwetse”, onveilige verkeer van nu en sterven er dus meer mensen in een normaal verkeersongeluk. Weg voordelen van de zelfrijdende auto…

De publieke opinie

Onderzoekers van de Toulouse School of Economics in Frankrijk deden een grootschalige enquête bij een honderdtal mensen. Zij kregen een pak scenario’s zoals hierboven en kregen de keuze welke maneuver de auto zou maken. Het resultaat was enigzins voorspelbaar, maar desalniettemin interessant. In het algemeen kunnen mensen het aanvaarden dat zelfrijdende voertuigen zo geprogrammeerd zijn om het aantal dodelijke slachtoffers te minimaliseren. Echter gaven de deelnemers aan dat zij eerder de andere mensen in zo’n wagen zagen dan zichzelf.
Mensen zijn dus voor zelfrijdende wagens die de inzittende opoffert om anderen te redden, zolang het hun wagen niet is ten minste.

Dit onderzoek is dan ook maar een eerste stap richting de vele ethische vragen die er nog zijn rond zelfrijdende wagens. Met 2016 in zicht hebben we nog slechts 4 jaar om de bijpassende antwoorden de te verzinnen.

Ethical cars

Bram Vandewalle

Plaats reactie

zelfrijdende-auto-039-s-als-moordenaar